نامهء روحانيان بر اثر فشار مقامات غير روحانى ارسال شده بوده . سرانجام سلطان اعلام كرده بوده كه 70000 تن از لشكريان شكست‌ناپذير وى سه روز است كه در برابر شهر قرار دارند و آمادهء حمله مىباشند و فقط انديشهء نجات شهر از غارت اجتناب‌ناپذير شهرى كه ساكنانش به تقوى و تدين معروفند - و وساطت همسر سلطان « 1 » ( دختر ارسلان خان ) وى را از دادن فرمان حمله باز ميدارد . سمرقند در آغاز بهار سال 1130 ميلادى - ربيع الاول سال 524 هجرى « 2 » - مسخر گرديد . خان بيمار را در محفه گذارده پيش سلطان آوردند « 3 » او را به نزد دخترش فرستاد . اندكى بعد « 4 » وى در بلخ درگذشت و در مدرسه‌اى كه خود « 5 » در مرو ساخته بوده به خاكش سپردند . نخست برادر او ابو المظفر طمغاج بغراخان ابراهيم ، كه در دربار سنجر تربيت يافته بود « 6 » جانشين وى

--> ( 1 ) - « متون » ، ص 26 - 25 ( انشاء ) . ( 2 ) - اين تاريخ در تأليف ابن اثير آمده . ( 3 ) - بندارى ، چاپ هائوتسما ، 264 . ( 4 ) - به گفتهء مؤلف « كتاب ملازاده » ( « متون » ، ص 172 ) در سال 524 يا 525 هجرى و به گفتهء قرشى ( « متون » ، ص 132 ) در رجب 526 هجرى ( مه - ژوئن 1132 ) . ( 5 ) - استاد و . آ . ژوكوسكى ( « ويرانه‌هاى مرو قديم » ، ص 28 - 27 ) اشتباها اين خبر را مربوط به الپ ارسلان سلجوقى دانسته است . از سرنوشت احمد اطلاعى جز آنچه ابن اثير مىگويد ( چاپ تورنبرگ ، x ، 480 ) نداريم . وى مىنويسد كه در تابستان سال 1132 ميلادى ( 527 هجرى ) سنجر كه در مغرب سرگرم عمليات جنگى بوده بالاجبار به خراسان بازگشت « زيرا به او خبر رسيد كه احمد خان امير ماوراء النهر قيام كرده است » محتملا احمد ، پس از تسخير سمرقند توسط سنجر ، به امارت بخشى از ماوراء النهر باقى مانده بوده . ( 6 ) - « متون » ، ص 24 ( در سند سياسى ) ؛ مورخان بالكل يادى از اين خان نمىكنند .